GIA HUYThan & sản phẩm gỗ

Viên nén gỗ là gì? Tiêu chuẩn chất lượng và cách chọn viên nén gỗ cho lò hơi công nghiệp

11 tháng 11, 2026
Viên nén gỗ là gì? Tiêu chuẩn chất lượng và cách chọn viên nén gỗ cho lò hơi công nghiệp

Viên nén gỗ (wood pellet) là nhiên liệu sinh khối dạng viên, được ép từ mùn cưa, dăm bào và các phụ phẩm chế biến gỗ đã sấy khô. Điểm đặc biệt của loại nhiên liệu này là không cần chất kết dính hóa học: nhiệt độ và áp suất trong quá trình ép làm lignin tự nhiên trong gỗ mềm ra, sau đó kết dính các hạt lại với nhau. Đường kính phổ biến là 6 mm hoặc 8 mm (±1 mm theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 17225-2).

Tại Gia Huy, chúng tôi sản xuất từ 100% gỗ tự nhiên – chủ yếu là gỗ keo, dăm bào và mùn cưa, tất cả đều là phụ phẩm lâm nghiệp địa phương tại Quảng Ngãi. Nhà máy của chúng tôi tại Cụm công nghiệp Thạch Trụ, xã Đức Lân, huyện Mộ Đức có công suất trên 10.000 tấn mỗi năm, phục vụ cả thị trường trong nước và xuất khẩu.

Tiêu chuẩn chất lượng theo ISO 17225-2

Tiêu chuẩn quốc tế ISO 17225-2 phân hạng thành các cấp A1, A2 và B. Hạng A1 dành cho sản phẩm từ gỗ nguyên chất hoặc phụ phẩm gỗ chưa xử lý hóa chất, có ít tro và ít nitơ. Hạng B cho phép thêm phụ phẩm rừng, vỏ cây và gỗ công nghiệp chưa xử lý.

Các chỉ tiêu chính bao gồm: đường kính, chiều dài, độ ẩm, độ tro, độ bền cơ học, hàm lượng bụi vụn, khối lượng riêng và nhiệt trị. Cụ thể, giới hạn hạng A1 yêu cầu tro ≤0,7%, ẩm ≤10%, nhiệt trị ≥16,5 MJ/kg; trong khi hạng A2 cho phép tro ≤1,2% và hạng B cho phép tro ≤2,0%.

Thông số kỹ thuật quan trọng khi chọn nhiên liệu cho lò hơi công nghiệp

Khi lựa chọn nhiên liệu sinh khối cho lò hơi công nghiệp, các doanh nghiệp cần quan tâm đến ba thông số chính:

Độ ẩm: Sản phẩm có độ ẩm thấp sẽ cháy hiệu quả hơn và ít sinh khói. Nguyên liệu quá ẩm (trên khoảng 17%) khi ép sẽ sinh nhiều hơi nước, ảnh hưởng đến chất lượng. Viên nén gỗ Gia Huy có độ ẩm dưới 10%, phù hợp cho nhu cầu đốt công nghiệp.

Độ tro: Hàm lượng tro thấp có nghĩa ít phế phẩm sau đốt, giảm công việc vệ sinh lò và tăng hiệu suất. Độ tro của viên nén gỗ Gia Huy dưới 1,5%.

Nhiệt lượng: Đây là yếu tố quyết định khả năng sinh nhiệt. Nhiệt lượng viên nén gỗ Gia Huy 4.200–4.600 Kcal/kg, phù hợp cho lò hơi công nghiệp, nhiệt điện và sưởi ấm.

Quy trình sản xuất viên nén gỗ và than mùn cưa tại Quảng Ngãi

Quy trình sản xuất của ngành thường trải qua các bước: sàng loại tạp chất (đá, kim loại, nhựa), sấy nguyên liệu bằng thùng quay để đưa độ ẩm xuống khoảng 10–15%, nghiền búa cho kích thước hạt đồng đều, ép qua khuôn dưới áp suất cao (nhiệt ma sát khoảng 100–130°C làm lignin kết dính), làm nguội để cứng lại, sau đó sàng loại bụi vụn rồi đóng bao xuất hàng.

Tại Gia Huy, nhà máy rộng hơn 3.600 m² được trang bị hệ thống nghiền và sấy thùng quay tự động. Quy trình của chúng tôi gồm: tiếp nhận nguyên liệu → nghiền và sấy thùng quay → ép viên hoặc ép thanh. Riêng với than mùn cưa, sau khi ép thanh từ mùn cưa gỗ keo, chúng tôi than hóa khép kín trong 18 lò hầm, có thu hồi nhiệt và lọc bụi khói. Sản phẩm than mùn cưa không khói, không mùi, không bắn tia lửa, cháy 3–4 giờ – phù hợp cho nhà hàng BBQ, sưởi ấm và xuất khẩu. Công suất than xuất khẩu của chúng tôi là 2.600 tấn mỗi năm.

So sánh với than đá và lợi ích năng lượng sinh khối

Về nhiệt trị, theo số liệu tham khảo từ các nhà cung cấp, viên nén gỗ khoảng 4.200–4.800 kcal/kg trong khi than đá khoảng 5.000–7.000 kcal/kg, do đó than đá cao hơn theo khối lượng. Tuy nhiên, khi đánh giá nhiên liệu cần tính chi phí theo năng lượng chứ không chỉ theo giá/kg.

Ưu điểm lớn của nhiên liệu sinh khối là hàm lượng lưu huỳnh thấp hơn đáng kể (theo các nhà cung cấp, khoảng 0,02–0,12% so với khoảng 0,5–6% ở than), và tro cũng thường thấp hơn than. Việc sử dụng sinh khối thay than hoặc dầu FO ở lò hơi được xem là cách giảm phát thải khí nhà kính và là hướng chuyển đổi nhiên liệu đang được thảo luận tại Việt Nam.

Lưu ý bảo quản và an toàn khi sử dụng

Sản phẩm cần giữ khô và tránh ẩm: khi gặp nước, sẽ nở khoảng 3–4 lần và vỡ vụn. Nên bảo quản ở nơi có mái che, thoáng khí, tránh để còn nóng vào kho (ấm tự nóng lên nhanh hơn).

Kho chứa kín có thể tích tụ khí CO, CO2, methane do tự oxy hóa chậm; từng có tai nạn chết người khi vào kho kín, do đó cần thông gió trước khi vào kho. Bụi gỗ mịn ở nồng độ cao có thể cháy nổ khi gặp nguồn lửa; không để bụi tích tụ dày hơn khoảng 3 mm. Không dùng nước chữa cháy trong silo kín; khuyến cáo dùng khí nitơ hoặc CO2.

Nhà máy Gia Huy có Giấy xác nhận Kế hoạch bảo vệ môi trường do UBND huyện Mộ Đức cấp, và hệ thống PCCC được Phòng Cảnh sát PCCC & CNCH – Công an tỉnh Quảng Ngãi thẩm duyệt (bao gồm bể nước ngầm 53 m², hệ thống chống sét, lối thoát nạn tiêu chuẩn).

Thị trường than xuất khẩu và wood pellet Việt Nam

Việt Nam xuất khẩu viên nén gỗ năm 2024 khoảng 6 triệu tấn (6,03 triệu tấn, 805,27 triệu USD, tăng 29,1% về lượng và 18,5% về giá trị so với 2023, theo hiệp hội ngành qua VnEconomy). Khoảng 95% sản lượng viên nén gỗ của Việt Nam dành cho xuất khẩu.

Nhật Bản là nước nhập khẩu lớn thứ hai thế giới với hơn 6 triệu tấn năm 2024; Việt Nam vượt Canada từ 2019 để trở thành nhà cung cấp lớn nhất. Hàng từ Việt Nam, Canada, Mỹ chiếm 87,8% lượng nhập khẩu của Nhật năm 2024. Tại Hàn Quốc, hàng nhập khẩu đáp ứng khoảng 82% nhu cầu viên nén gỗ năm 2023; mục tiêu RPS của nước này 13,5% năm 2024 và 25% năm 2030.

Tại Gia Huy, chúng tôi đang mở rộng xuất khẩu, hướng tới Nhật Bản, Hàn Quốc cho cả than mùn cưa và nhiên liệu sinh khối, cũng như Trung Đông cho than mùn cưa dùng BBQ và sưởi ấm. Gia Huy là thành viên của Tập đoàn Sơn Hoà; sứ mệnh của công ty là tận dụng tối đa phụ phẩm lâm nghiệp địa phương, đóng góp phát triển kinh tế – xã hội địa phương và bảo vệ môi trường.

Khách hàng quan tâm đến viên nén gỗ, than mùn cưa hoặc hợp tác xuất khẩu có thể liên hệ trực tiếp tại nhà máy Gia Huy – Cụm công nghiệp Thạch Trụ, xã Đức Lân, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi.

Ảnh: Andres Siimon

← Tất cả bài viết